Rachunek Sumienia

Warunki dobrej spowiedzi

• Rachunek sumienia
• Żal za grzechy
• Mocne postanowienie poprawy
• Szczera spowiedź
• Zadośćuczynienie Panu Bogu i bliźniemu

Modlitwa przed spowiedzią

Przykazania Boże

I. PRZYKAZANIE BOŻE - Nie będziesz miał bogów cudzych przede mną

• Nie modliłem się w ogóle lub rzadko kiedy.
• Dobrowolnie wątpiłem o prawdach wiary (jakich?).
• Zaparłem się wiary.
• Publicznie krytykowałem prawdy wiary.
• Wstydziłem się swojej wiary.
• Nie starałem się o pogłębienie swojej wiedzy religijnej przez słuchanie kazań, czytanie Pisma Świętego, książek religijnych itp.
• Nie ufałem Bogu, np. w grzechowych utrapieniach.
• Narzekałem na Pana Boga, np. w niepowodzeniach.
• Poddawałem się rozpaczy i zwątpieniu.
• Wierzyłem w zabobony, wróżby czy horoskopy.
• Znieważyłem osoby duchowne, miejsca i rzeczy poświęcone, np. kościoły, cmentarze, krzyże, obrazy itp.
• Przeszkadzałem drugim w spełnianiu praktyk religijnych, np. w rodzinie, w środowisku pracy.
• Ceniłem pieniądz, wygody, przyjemności, sport itp. bardziej niż sprawy Boże i zbawienie własnej duszy.
• Narażałem się na utratę wiary przez złe widowiska, filmy, książki, programy telewizyjne, towarzystwo.
• Należałem lub należę do organizacji ateistycznej.
• Zapierałem się Boga lub Go zwalczałem.
• Odwodziłem innych od Boga.
• Występowałem przeciw nauce Bożej lub nauce Kościoła.
• Dałem zgorszenie swoim złym zachowaniem lub złym mówieniem.

II. PRZYKAZANIE BOŻE - Nie będziesz brał imienia Pana Boga Twego nadaremno

• Wymawiałem imiona Świętych lub imię Boże - bez uszanowania, bez potrzeby, w żartach, w gniewie, z przyzwyczajenia.
• Bluźniłem przeciw Bogu lub Świętym.
• Nie dotrzymywałem przysięgi albo ślubu złożonego Bogu.
• Przysięgałem niepotrzebnie lub złożyłem fałszywą lub niemoralną przysięgę. Czy naprawiłem wyrządzoną przez to krzywdę?
• Przyjąłem po świętokradzku Sakramenty święte - które?
• Przeklinałem kogoś w myślach lub publicznie.
• Rozmawiałem o sprawach religijnych lekceważąco.
• Wstydziłem się chrześcijańskiego pozdrowienia lub zewnętrznych gestów religijnych, jak znak krzyża świętego, przyklęknięcia, zdjęcie czapki przed kościołem lub krzyżem, itp.
• Nosiłem lub noszę symbole religijne (dewocjonalia) jako ozdobę, maskotkę lub fetysz - a nie jako zewnętrzny wyraz wiary.
• Używałem słów z Pisma Świętego dla żartów, dla obrony grzesznych interesów, dla poparcia błędnej nauki itp.
• Brałem udział w seansach spirytystycznych.

III. PRZYKAZANIE BOŻE - Pamiętaj, abyś dzień święty święcił

• Opuściłem z własnej winy Mszę świętą w niedzielę lub w święto nakazane.
• Spóźniłem się na Mszę świętą.
• We Mszy świętej nie brałem czynnego udziału.
• Przeszkadzałem innym w skupieniu w czasie Mszy świętej.
• Pracowałem w niedzielę lub w inne święto bez koniecznej potrzeby.
• Znieważyłem Dzień Pański przez pijaństwo lub udział w grzesznych zabawach i rozrywkach.

IV. PRZYKAZANIE BOŻE - Czcij ojca twego i matkę twoją

• Nie okazywałem swoim rodzicom miłości i szacunku.
• Odnosiłem się do rodziców w sposób ubliżający, kłóciłem się z nimi, obmawiałem ich, biłem ich, wstydziłem się swoich rodziców.
• Nie starałem się pomóc rodzicom.
• Nie modliłem się za rodziców.
• Obowiązki rodziców
• Nie dbałem o moralne i religijne wyrobienie i wychowanie dzieci (modlitwa, Msza święta w niedziele i święta, uczęszczanie na lekcje religii, przyjmowanie Sakramentów świętych itp.).
• Nie starałem się o współpracę z duszpasterzem w katechizacji dzieci.
• Nie dawałem dzieciom dobrego przykładu w wypełnianiu obowiązków religijnych, w pracy zawodowej, we współżyciu z sąsiadami.
• Nie poświęcałem dzieciom czasu, nie interesowałem się ich problemami życiowymi.
• Nie dbałem o ich wykształcenie, utrzymanie i odpoczynek.
• Nie starałem się ich kochać i traktować jednakowo.
• Byłem niesprawiedliwy w karaniu.
• Rozpieszczałem swoje dzieci przez spełnianie wszystkich ich zachcianek, np. w oglądaniu telewizji.
• Nie starałem się o wspólną modlitwę, czytanie Pisma Świętego, rozmowy religijne oraz o znak wiary w mieszkaniu (krzyż, obrazy religijne).
• Byłem obojętny na to, z kim się moje dziecko przyjaźni.
• Nie wymagałem od dzieci odpowiedniego szacunku dla rodziców, kapłanów, nauczycieli, ludzi starszych i dla każdego człowieka.
• Krytykowałem w obecności dzieci duchowieństwo.
• Wtrącałem się w pożycie małżeńskie dzieci, powodując konflikty.
• Nie wypełniałem obowiązków wobec chrześniaka.
• Obowiązki małżonków
• Nie kochałem szczerze męża/żony.
• Nie troszczyłem się o zdrowie współmałżonka.
• Nie poczuwam się do odpowiedzialności za uświęcenie i zbawienie współmałżonka.
• Ukrywaliśmy przed sobą ważne sprawy.
• Utrudnialiśmy sobie życie przez zły humor, kaprysy, gniew itp.
• Rozjątrzaliśmy niezgodę, opowiadając innym, co nas dzieli.
• Nie dochowałem wierności małżeńskiej.
• Unikaliśmy potomstwa w sposób grzeszny.
• Ograniczaliśmy liczbę dzieci dla własnej wygody.
• Nasz dom nie jest wzorem i przykładem życia chrześcijańskiego.
• Obowiązki względem Ojczyzny
• Nie szukałem szczerze dobra mojego Kraju.
• Nie spełniałem solidnie swoich obowiązków zawodowych.
• Nie dałem dobrego przykładu współpracownikom.
• Szerzyłem zło w środowisku pracy przez: przekleństwa, wulgarne słowa, używanie alkoholu, obmowy.
• Patrzyłem przez palce na zło, aby mieć spokój.
• Zmuszałem podwładnych do pracy ponad siły.
• Niedobrze żyłem lub żyję z kolegami w pracy.
• Dawałem niesprawiedliwą zapłatę.
• Pomijałem pracowników w awansie.

V. PRZYKAZANIE BOŻE - Nie zabijaj

• Szkodziłem sobie na zdrowiu, np. przez nadmiar jedzenia, palenia tytoniu, picia alkoholu, przeciążenie pracą, lekceważenie snu, wypoczynku.
• Usiłowałem popełnić samobójstwo.
• Życzyłem sobie lub bliźniemu śmierci.
• Lekkomyślnie narażałem swoje zdrowie i życie.
• Zabiłem człowieka, może nie narodzonego.
• Stosowałem środki wczesnoporonne (mechaniczne lub chemiczne) lub namawiałem do tego.
• Zachęcałem, namawiałem lub zmuszałem do przerwania ciąży.
• Żywię do bliźnich nienawiść lub niechęć.
• Pobiłem lub pokaleczyłem kogoś.
• Gorszyłem bliźnich swoim postępowaniem.
• Szkodziłem bliźniemu (w jaki sposób?).
• Namawiałem do grzechu (jakiego?).
• Prowadziłem pojazd w stanie nietrzeźwym.
• Lekceważyłem przepisy bezpieczeństwa na drodze lub przy pracy.
• Nie traktowałem środowiska naturalnego jako dzieła Bożego.
• Niszczyłem moje naturalne otoczenie lub nie przestrzegałem obowiązujących przepisów odnośnie do ochrony środowiska naturalnego.
• Znęcałem się nad zwierzętami.
• Gardziłem drugim człowiekiem.
• Wyśmiewałem się z bliźniego, przezywałem go.
• Nie modliłem się za osobistych wrogów i prześladowców.
• Nie przebaczyłem komuś w swoim sercu.
• Nie ratowałem bliźniego w zagrożeniu, odmówiłem mu pomocy.
• Nie panowałem nad swoimi złymi skłonnościami, np. do gniewu, chciwości, zmysłowości, zazdrości itp.
• Bawiłem się cudzym kosztem.
• Przyczyniłem się do rozwoju nałogu u siebie lub u innych.
• Zadawałem świadomie cierpienia fizyczne, psychiczne lub moralne.
• Niszczyłem przyjaźń między ludźmi.
• Zaniedbuję swój rozwój intelektualny, moralny, religijny, fizyczny, umysłowy, psychiczny.
• Przebywałem w złym towarzystwie.

VI + IX. PRZYKAZANIE BOŻE - Nie cudzołóż / Nie pożądaj żony bliźniego twego

• Nie miałem należytego poszanowania dla ciała i jego sił rozrodczych.
• Miałem upodobanie w myślach nieskromnych.
• Pragnąłem widzieć nieskromności.
• Podniecałem się do grzechu nieczystego przez lekturę, fantazję, filmy, widowiska, pornografię itp.
• Popełniłem grzechy nieczyste ze sobą lub z inną osobą.
• Pożądałem drugiej osoby.
• Prowadziłem nieprzyzwoite rozmowy.
• Nie odsunąłem od siebie okazji do grzechów nieczystych. np. podejrzane osoby, obrazki porno, książki, zdjęcia, filmy, programy telewizyjne.
• Przekazywałem innym złe książki, filmy, obrazki porno itp.
• Nie przestrzegałem rozumnej wstydliwości w ubiorze i zachowaniu.
• Nadużywałem praw małżeńskich (stosunki przerywane, środki poronne, antykoncepcyjne).
• Nie starałem się poznać etycznych metod kierowania płodnością.
• Nie szanowałem w małżeństwie czasowej niemożności współżycia.
• Nie uświadamiałem stopniowo swoich dzieci w dziedzinie seksualnej.
• Stwarzałem sytuacje rozbudzające pożądanie.
• Podglądałem życie seksualne innych.
• Wciągałem w przeżycia seksualne osoby nieletnie.
• Obnażałem się publicznie dla podniecenia innych.
• Spowodowałem zwlekanie z rodzeniem dzieci z urojonych przyczyn.
• Podejmowałem współżycie seksualne w małżeństwie w stanie nietrzeźwym.
• Planowałem i zmierzałem do rozwodu.
• Rozwiodłem się.
• Wszedłem po rozwodzie w następny związek małżeński (cywilny).

VII + X. PRZYKAZANIE BOŻE - Nie kradnij / Nie pożądaj żadnej rzeczy bliźniego twego

• Przywłaszczyłem sobie cudzą rzecz (prywatną, społeczną).
• Przywłaszczyłem sobie owoce cudzej pracy lub zasługi innych.
• Zabierałem innym czas, każąc na siebie czekać.
• Wyrządziłem szkodę przez lenistwo, spóźnialstwo, niedotrzymanie umowy lub ustalonych terminów.
• Zatrzymałem rzecz znalezioną lub pożyczoną.
• Nie oddałem długu w terminie albo w ogóle nie oddałem.
• Rzecz skradzioną kupiłem albo sprzedałem.
• Dałem się przekupić przez dawanie albo branie łapówek.
• Zniszczyłem cudzą własność.
• Nie dopilnowałem rzeczy będących własnością wspólną, społeczną.
• Oszukałem bliźniego w handlu.
• Byłem chciwy, zazdrosny, pożądałem dobra cudzego.
• Nie wynagrodziłem krzywd ani przed spowiedzią świętą ani potem.
• Urządziłem się materialnie cudzym kosztem.
• Nie wynagradzałem sprawiedliwie za pracę.
• Przywiązywałem się zbytnio do rzeczy materialnych.
• Byłem nieoszczędny, a skąpy wobec potrzebujących.
• Marnowałem talenty swoje i innych (np. wykładowca nie przygotowany prowadzi lekcję).
• Zabierałem innym bezmyślnie czas.
• Wykorzystywałem czas pracy lub środki służbowe dla celów prywatnych.
• Oszukiwałem przy transakcjach.

VIII. PRZYKAZANIE BOŻE - Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu twemu

• Kłamałem i kłamię z przyzwyczajenia.
• Posądzałem lekkomyślnie.
• Bez potrzeby mówiłem o wadach lub grzechach bliźnich (obmowy).
• Oczerniałem bliźniego, opowiadając o nim nieprawdziwe, złe rzeczy.
• Byłem obłudny wobec bliźniego.
• Nie naprawiłem krzywd spowodowanych moim kłamstwem.
• Nie zachowałem powierzonej mi tajemnicy albo sekretów.
• Nie zachowałem tajemnicy zawodowej (np. lekarz, pielęgniarka).
• Nie dotrzymałem słowa, obietnic.
• Osądzałem bliźnich.
• Pozywałem do sądu z błahych powodów.
• Stawałem po stronie nieprawdy (np. dla korzyści).
• Byłem wścibski, podsłuchiwałem, podglądałem.
• Zwalałem winę na bliźniego.
• Doniosłem fałszywie lub fałszywie zeznawałem.
• Mówiłem bezmyślnie, głupio (gadulstwo).
• Fałszowałem dokumenty.
• Zmuszałem kogoś do przyjęcia poglądów sprzecznych z jego przekonaniami.

Przykazania kościelne

• Uczestniczyć we Mszy Świętej w niedzielę i święta nakazane.
• Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty.
• Przyjmować Komunię Świętą przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym.
• Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych.
• Troszczyć się o potrzeby wspólnoty Kościoła.

Grzechy cudze

• nakłaniać do grzechu
• nakazywać
• doradzać grzech
• pochwalać grzech
• pomagać do grzechu
• milczeniem, przykładem

Grzechy główne

• Pycha
• Chciwość
• Nieczystość
• Zazdrość
• Nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu
• Gniew
• Lenistwo

Grzechy przeciw Duchowi Świętemu

• Grzeszyć zuchwale, licząc na miłosierdzie Boże
• Rozpaczać o łasce Bożej lub miłosierdziu
• Zwalczać uznaną prawdę chrześcijańską
• Zazdrościć bliźniemu łask Bożych
• Mieć zatwardziałe serce na zbawienne natchnienia
• Trwać w grzechu i odkładać pokutę aż do śmierci

„Miłosierdzie Boże nie zna granic, lecz ten, kto świadomie odrzuca przyjęcie ze skruchą miłosierdzia Bożego, odrzuca przebaczenie swoich grzechów i zbawienie darowane przez Ducha Świętego. Taka zatwardziałość może prowadzić do ostatecznego braku pokuty i do wiecznej zguby”.
— KKK 1864

Grzechy wołające o pomstę do nieba

• rozmyślne zabójstwo (Rdz 4, 10)
• grzech sodomski (Rdz 18, 20)
• uciskanie ubogich, wdów i sierot (Wj 2, 23)
• zatrzymanie zapłaty pracownikom (Jk 5, 4)

„(..) istnieją grzechy, które wołają o pomstę do nieba. Wołają więc do nieba: krew Abla (tzn. umyślne zabójstwo), grzech Sodomitów (tzn. nieczystość przeciwna naturze), narzekanie uciemiężonego ludu w Egipcie, skarga cudzoziemca, wdowy i sieroty (uciskanie), niesprawiedliwość względem najemnika (zachowywanie zapłaty należnej pracownikowi)".
— KKK 1867

Modlitwa po spowiedzi